Αρχική Σελίδα \ Παθήσεις \ Παθήσεις Δέρματος \ Ψωρίαση
  • Ψωρίαση

    Η ψωρίαση είναι μια χρόνια νόσος.

    Στην ψωρίαση, το ανοσολογικό σύστημα του ανθρώπου στέλνει λανθασμένα μηνύματα στα κύτταρα του δέρματος να αναπτυχθούν πιο γρήγορα. Έτσι στην ψωρίαση τα δερματικά κύτταρα, αναπτύσσονται μέσα σε μερικές ημέρες αντί για εβδομάδες.

     Στην ψωρίαση αυτά τα δερματικά κύτταρα που μεγαλώνουν γρήγορα, δεν πέφτουν στην ώρα τους, με αποτέλεσμα να συσσωρεύονται στις πλάκες ψωρίασης.

    Η ψωρίαση μοιάζει με μεταδοτικό νόσημα, αλλά δεν είναι.

    Δεν κολλάς ακουμπώντας κάποιον με ψωρίαση.

    Δεν κολλάς ψωρίαση αν κολυμπήσεις στην ίδια πισίνα ή κάνεις sex με ένα άτομο που έχει ψωρίαση.

    Η ψωρίαση κληρονομείται μέσω των γονιδίων. Συνήθως ένα ή περισσότερα άτομα μέσα σε μια οικογένεια έχουν ψωρίαση.

    Η ψωρίαση εμφανίζεται σε οποιαδήποτε ηλικία.

    Οι περισσότεροι άνθρωποι πρωτοπαρουσιάζουν ψωρίαση μετά από stress, μετά από φαρυγγο-αμυγδαλίτιδα, σε κρύο και ξηρό καιρό, μετά από λήψη φάρμακων όπως το λίθιο ή τα ανθελονοσιακά, μετά από κόψιμο, γδάρσιμο ή έγκαυμα.

    Η συμβολή του δερματολόγου στην ψωρίαση εντάσσεται στην ανεύρεση ενός εξατομικευμένου θεραπευτικού προγράμματος που βοηθά τον ασθενή.

    Στους ασθενείς με ψωρίαση συνιστάται υγιεινή διατροφή, άσκηση, απώλεια βάρους, αποφυγή καπνίσματος και αλκοόλ.

    Οι ασθενείς με ψωρίαση  μπορεί να εμφανίσουν καρδιακή νόσο, διαβήτη και άλλα νοσήματα, για αυτό χρειάζεται προσοχή.

    Το 10-30% των ασθενών με ψωρίαση μπορεί να εμφανίσει αρθρίτιδα με πόνο και δυσκαμψία των αρθρώσεων το πρωί.

     Η ψωρίαση μπορεί να προσβάλλει και τα νύχια, με δυσχρωμία, αποκόλληση του νυχιού από την βάση του κλπ.

     Σε ψωριασικούς ασθενείς μπορεί να εμφανιστεί κατάθλιψη. Το να ζητήσει κανείς την βοήθεια ειδικού δεν αποτελεί αδυναμία.

    Θεραπεία

    Στην θεραπεία της ψωρίασης πρέπει να λαμβάνονται υπόψη πολλοί παράγοντες, συμπεριλαμβανομένης της βαρύτητας της προσβολής, των προσβεβλημένων περιοχών, του τρόπου ζωής του ασθενούς, καθώς και άλλων προβλημάτων υγείας και συγχορηγούμενων φαρμάκων.

    Στα ηλιόλουστα κλίματα, η έκθεση στον ήλιο μπορεί να προστεθεί στο θεραπευτικό σχήμα.

    Θα πρέπει να βρεθούν εναλλακτικές προσεγγίσεις εάν οι ασθενείς λαμβάνουν φάρμακα όπως το λίθιο, τα οποία είναι γνωστό ότι επιδεινώνουν την ψωρίαση.

    Σε ασθενείς που είχαν παρουσιάσει πολλαπλούς καρκίνους του δέρματος, θα πρέπει να αποφεύγεται η χρήση PUVA και κυκλοσπορίνης, καθώς αυξάνουν την τάση ανάπτυξης καρκίνων του δέρματος.

    Για αυτούς τους ασθενείς θα πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης ασιτρετίνης, η οποία καταστέλλει την ανάπτυξη καρκίνων του δέρματος.

    Για την επιλογή της θεραπείας των ασθενών με ψωρίαση, σημαντικό ρόλο παίζει η επιφάνεια του σώματος που έχει προσβληθεί.
    Στα άτομα με προσβεβλημένη επιφάνεια σώματος μικρότερη από 5%, συνήθως γίνεται έναρξη τοπικής θεραπείας, εκτός εάν η τοπική θεραπεία ήταν αναποτελεσματική για τον ασθενή στο παρελθόν ή εάν η ψωρίαση είναι εκφυλιστική λόγω της προσβεβλημένης περιοχής.
    Σε ασθενείς με ήπιες εντοπισμένες πλάκες, μπορούν να χορηγηθούν ήπια, μέτριας ισχύος ή ισχυρά τοπικά κορτικοστεροειδή και να δοκιμαστεί η χρήση άλλων τοπικών παραγόντων, όπως η καλσιποτριόλη, η καλσιτριόλη ή η ταζαροτένη.

    Τα παρασκευάσματα αθραλίνης έχουν αποδοκιμαστεί λόγω της δυσκολίας στη χρήση τους, αλλά συνεχίζουν να αποτελούν μια αποτελεσματική εναλλακτική των κορτικοστεροειδών.

    Tα παρασκευάσματα αθραλίνης χρησιμοποιούνται σε κέντρα ημερήσιας φροντίδας.

    Οι ασθενείς χρησιμοποιούν συχνά μια τοπική φαρμακευτική αγωγή, η οποία οταν είναι ανεπαρκής ως μονοθεραπεία, τότε στις περιπτώσεις αυτες δικαιολογείται η χρήση συνδυαστικής θεραπείας.

    Ο συνδυασμός εξαιρετικά ισχυρών κορτικοστεροειδών και καλσιποτριόλης ή ταζαροτένης είναι συχνά αποτελεσματικός όταν δεν λειτουργεί η μονοθεραπεία με κάποιον από αυτούς τους παράγοντες και πλέον υπάρχουν διαθέσιμα νέα σκευάσματα, τα οποία συνδυάζουν τη διπροπιονική βηταμεθαζόνη με καλσιποτριόλη.

    Η φλυκταινώδης ψωρίαση στις παλάμες και τα πέλματα ανταποκρίνεται περιστασιακά μόνο στην τοπική θεραπεία.

    Παρόλο που οι παλάμες και τα πέλματα καταλαμβάνουν μόνο ένα μικρό ποσοστό της επιφάνειας του σώματος, ενδέχεται να δικαιολογείται η χρήση θεραπείας με από του στόματος φαρμακευτική αγωγή ή ενέσιμη φαρμακευτική αγωγή ή φωτοθεραπεία.
    Επιτυχής είναι και η χρήση συνδυασμού ημερησίως χορηγούμενης ασιτρετίνης 25mg με «bath-PUVA» – για τη διεξαγωγή του οποίου γίνεται εμβάπτιση των χεριών σε μια λεκάνη γεμάτη νερό όπου έχει προστεθεί μεθοξαλένη και, στη σ υνέχεια, UVA.
    Εξίσου αποτελεσματικό για την ψωρίαση στις παλάμες και τα πέλματα μπορεί να είναι και το 308nm Excimer Light καθώς και η μεθοτρεξάτη, η ασιτρετίνη και η κυκλοσπορίνη.

    Επίσης συχνή είναι και η προσβολή του τριχωτού κεφαλής, για το οποίο απαιτείται η χρήση τζελ, διαλυμάτων και αφρών, τα οποία είναι ευκολότερα στη χρήση σε σύγκριση με τις αλοιφές και τις κρέμες.

    Χρήσιμα είναι επίσης τα σαμπουάν που περιέχουν πίσσα, το σαλικυλικό οξύ ή τα κορτικοστεροειδή ως συμπληρωματικές θεραπείες για το κρανίο.

    Στις τοπικές φαρμακευτικές αγωγές δείχνουν μεγάλη ανταπόκριση το πρόσωπο και οι παρατριμματικές περιοχές, αλλά έχουν ιδιαίτερη ευαισθησία στις ανεπιθύμητες ενέργειες που προκαλούν πολλοί τοπικοί παράγοντες.

    Τα τοπικά κορτικοστεροειδή προκαλούν δερματική ατροφία, τελαγγειεκτασία και ραγάδες.
    Επομένως, στο πρόσωπο και τις παρατριμματικές περιοχές θα πρέπει να χρησιμοποιούνται μόνο πιο ήπια, ασφαλέστερα κορτικοστεροειδή και, σε περίπτωση επανεμφάνισης της ψωρίασης μπορεί να είναι βέλτιστη η εναλλασσόμενη χρήση με μη κορτικοστεροειδή.

    Οι τοπικοί ανοσοτροποποιητές αλοιφή τακρόλιμους 0,1% και κρέμα πιμεκρόλιμους 1% είναι αποτελεσματικοί και ασφαλείς για την ψωρίαση στο πρόσωπο και τις παρατριμματικές περιοχές, αλλά όχι τόσο αποτελεσματικοί στις παχιές πλάκες στο υπόλοιπο σώμα.

    Η καλσιποτριόλη (50μg/g) μπορεί να είναι ερεθιστική για την ψωρίαση στο πρόσωπο και τις παρατριμματικές περιοχές, αλλά υπάρχουν εναλλακτικά ανάλογα βιταμίνης D, όπως η καλσιτριόλη και η τακαλσιτόλη, τα οποία είναι λιγότερο ερεθιστικά και, συνεπώς, ιδιαίτερα κατάλληλα για την ψωρίαση του προσώπου ή την ψωρίαση των καμπτικών περιοχών.

    Η ταζαροτένη μπορεί να είναι πολύ ερεθιστική εάν χρησιμοποιηθεί στο δέρμα των γεννητικών οργάνων, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο πρόσωπο.

    Ο ερεθισμός από την ταζαροτένη μπορεί, επίσης, να περιοριστεί μέσω της χρήσης ενός σχήματος με τοπικά κορτικοστεροειδή.
    Με προσβεβλημένη επιφάνεια σώματος 5–10%, συνήθως χορηγείται τοπική θεραπεία, αλλά ενδέχεται να απαιτείται η προσθήκη φωτοθεραπείας με 308nm Excimer LASER ή από του στόματος φαρμάκων.

    Σε ασθενείς με προσβεβλημένη επιφάνεια σώματος μεγαλύτερη από 10%, η τοπική θεραπεία μπορεί να μην είναι πρακτική για όλες τις βλάβες, αλλά ενδέχεται να προσφέρει ένα χρήσιμο συμπλήρωμα στη φωτοθεραπεία ή τη συστηματική θεραπεία.

    Η φωτοθεραπεία με UVB χρησιμοποιείται από τη δεκαετία του ’20 για τη θεραπεία της ψωρίασης και έχει τεκμηριωθεί τόσο η ασφάλεια όσο και η αποτελεσματικότητά της.

    Είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για ασθενείς που έχουν δείξει καλή ανταπόκριση στην έκθεση στον ήλιο.
    Οι ασθενείς που έχουν αποτύχει με UVB ή δεν είχαν καλά αποτελέσματα με την έκθεση στον ήλιο συχνά ανταποκρίνονται σε nb-UVB δηλ. στενού φάσματος UVB, και ιδιαίτερα σε Excimer Light.

    Η PUVA είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές θεραπείες για την ψωρίαση και προσφέρει μακροχρόνια ύφεση σε πολλούς ασθενείς.

    Η PUVA συνήθως χρησιμοποιείται μόνο σε ασθενείς που δεν έχουν επιτύχει επαρκή ύφεση με τη UVB.

    Σε ασθενείς που δεν έχουν πετύχει ικανοποιητικά αποτελέσματα με τις θεραπείες αυτές μπορεί να προστεθεί χαμηλή δόση ρετινοειδών.

    H ασιτρετίνη σε δόσεις των 10–25 mg ημερησίως βελτιώνει εντυπωσιακά την ανταπόκριση στη UVB και την PUVA.
    Οι ανεπιθύμητες ενέργειες της ασιτρετίνης μπορούν να περιοριστούν διατηρώντας τη δόση στα 25 mg ή λιγότερο.
    Για ασθενείς που δεν είναι υποψήφιοι για φωτοθεραπεία με UVB ή PUVA, η από του στόματος χορηγούμενη μεθοτρεξάτη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική σε συνδυασμό με άλλες θεραπείες ή ως μονοθεραπεία.
    Σε κάποιους ασθενείς σχετίζεται με ηπατική ίνωση και απαιτείται τακτική παρακολούθηση με εξετάσεις για την ηπατική λειτουργία επιπλέον των αιματολογικών εξετάσεων καθώς και βιοψία του ήπατος.

    Η κυκλοσπορίνη είναι, επίσης, εντυπωσιακά αποτελεσματική ως μονοθεραπεία για την ψωρίαση, αλλά σχετίζεται με νεφροτοξικότητα και υπέρταση, καθώς και έναν θεωρητικό κίνδυνο κακοήθειας με τη μακροχρόνια χρήση.

    Επομένως, σύμφωνα με τις υφιστάμενες κατευθυντήριες οδηγίες, η χρήση της κυκλοσπορίνης πρέπει να περιορίζεται στα 1 ή 2 χρόνια.
    Πρόσφατα, η δυνατότητα δημιουργίας νέων φαρμάκων, τα οποία στοχεύουν σε συγκεκριμένα τμήματα του ανοσοποιητικού συστήματος, έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη βιολογικών παραγόντων για την ψωρίαση.

    Τα εν λόγω φάρμακα δεν σχετίζονται με τη νεφροτοξικότητα της κυκλοσπορίνης ή την ηπατοτοξικότητα και την τοξικότητα του μυελού των οστών της μεθοτρεξάτης.

    Ωστόσο, οι μακροχρόνιες ανεπιθύμητες ενέργειες των βιολογικών παραγόντων δεν είναι γνωστές και το κόστος τους είναι, συχνά, απαγορευτικό.

    Οι γνώμες των ειδικών για την ψωρίαση διίστανται ως προς τη στιγμή που πρέπει να εξετάζεται το ενδεχόμενο χρήσης βιολογικών παραγόντων.

    Μερικοί τους θεωρούν θεραπεία πρώτης γραμμής όταν η νόσος είναι πολύ εκτεταμένη για τοπική θεραπεία.

    Λόγω του κόστους τους, άλλοι ειδικοί χρησιμοποιούν τους βιολογικούς παράγοντες μόνο κατόπιν χρήσης φωτοθεραπείας ή άλλων συστημικών θεραπειών. Οι βιολογικοί παράγοντες έχουν χρησιμοποιηθεί σε συνδυασμό με μεθοτρεξάτη, κυκλοσπορίνη και ασιτρετίνη.